หน่วยที่ 3 ความเป็นมาและแนวคิดในการจัดการ

หน่วยที่ 3 ความเป็นมาและแนวคิดในการจัดการ

        แนวคิดในการจัดการ แบ่งได้ 3 กลุ่มหลัก ๆ ได้แก่ แนวคิดคลาสสิก แนวคิด

พฤติกรรมมนุษย์  และแนวคิดการจัดการสมัยใหม่

            กลุ่มคลาสสิก มีแนวคิดหลักในการจัดการที่เน้นการแยกการบริหารออก

จากการเมืองโดยมีทฤษฎีที่เกี่ยวข้องได้แก่ การจัดการเชิงวิทยาศาสตร์ การจัดการ

เชิงบริหาร และการจัดการตามแนวคิดของระบบราชการ

            หลักสำคัญของการจัดการเชิงวิทยาศาสตร์ มี หลักเรื่องเวลา หลักการ

กำหนดหน่วยการจ้าง  หลักการแยกงานวางแผนออกจาการปฏิบัติ หลักการ

ทำงานแบบวิทยาศาสตร์ หลักการควบคุมโดย ฝ่ายจัดการ หลักการจัดระเบียบ ใน

การปฏิบัติงาน

           การจัดการเชิงบริหาร มีหลักการสำคัญคือ การวางแผน การจัดหน่วยงาน การบังคับบัญชา การประสานงานและการควบคุม

           การจัดการตามแนวคิดของระบบราชการ มีหลักการสำคัญ คือ การแบ่ง

แผนก ในองค์กรไว้  อย่างชัดเจนแน่นอน การจัดหน่วยงานเป็นลำดับชั้น การ

กำหนดกฎระเบียบเพื่อใช้ในการควบคุมดูแล  การจำแนกสิทธิและทรัพย์สินส่วน

บุคคลออกจากองค์กร การกำหนด

วิธีการคัดเลือกหรือสรรหาบุคลากรการทำงานในองค์กรสามารถยึดเป็นอาชีพได้

กลุ่มพฤติกรรมมนุษย์เป็นกลุ่มที่ให้ความสำคัญกับมนุษย์ กลุ่มนี้มองว่ามนุษย์

ไม่ใช่เครื่องจักร แต่เป็นทรัพยากรที่มีความรู้สึกนึกคิด ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องได้แก่ 

แนวคิดจิตวิทยาอุตสาหกรรม พฤติกรรมมนุษย์ เป็นต้น

         การจัดการจิตวิทยาอุตสาหกรรมเป็นแนวคิดของนักวิชาการชาวปรัสเซียชื่อ ฮิวโก เมาน์ส  เตอร์เบิร์ก (Hugo  Mounsterberg โดยให้ความสำคัญกับความรู้สึก

นึกคิดของมนุษย์เพิ่มมากขึ้น    เพราะมีความเชื่อที่ว่ามนุษย์จะสามารถทำงานได้

อย่างมีประสิทธิภาพต้องมีทักษะทางร่างกายและมี  ใจรักที่จะทำงานดังกล่าว

         แนวคิดนี้จึงพยายามศึกษาและทดสอบ เพื่อคัดเลือกคนงานเข้าทำงาน ด้วย

การทดสอบทางจิตวิทยาด้วย

         การศึกษาที่ฮอว์ธอร์น (Hawthorne  Studies)เป็นการศึกษาของเอลตัน เม

โยล์ ได้ทำการศึกษาทดลองทัศนคติและจิตวิทยาของคนงานในการทำงานใน

สถานการณ์ที่แตกต่างกัน โดยได้เน้น ความสนใจในเรื่องบรรยากาศการจัดการและภาวะผู้นำ ทำให้พบว่า

คนเป็นสิ่งมีชีวิตมีจิตใจ การสร้างขวัญและกำลังใจเป็นสิ่งสำคัญของการทำงาน

         1. การให้รางวัลทางใจ เช่น การยกย่องชมเชย การให้เกียรติ มีผลต่อการทำงานไม่น้อยไปกว่าการจูงใจด้วยเงิน

  2.ความสามารถในการทำงานของคนไม่ได้ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมทางกายภาพเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมทางสังคมของหน่วยงานด้วย เช่น ปฏิสัมพันธ์ระหว่างคนงาน เป็นต้น

 3.อิทธิพลของกลุ่มมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการดำเนินงานของหน่วยงานจึงมุ่งเน้นที่จะให้มีการทำงานเป็นทีม เพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

4.กลุ่มการจัดการสมัยใหม่เน้นการสร้างระบบการจัดการทำงานโดยนำความรู้ใน 

ทางคณิตศาสตร์ สถิติ วิศวกรรม การบัญชี เข้ามาช่วยในการจัดการ ทฤษฎีที่

เกี่ยวข้องได้แก่ แนวคิดวิทยาการจัดการ ารบริหารศาสตร์ พฤติกรรมศาสตร์ แนวคิด

เชิงสถานการณ์และแนวคิดเชิงระบบ

       แนวคิดเชิงสถานการณ์ เป็นแนวคิดที่ให้ความสำคัญกับสภาพแวดล้อมและ

สถานการณ์ที่แวดล้อมองค์กร ดังนั้นผู้จัดการจะต้องสามารถปรับเปลี่ยนวิธีการ

จัดการของตนเองให้เหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพที่เกิดขึ้นได้ แนวคิดนี้มีจุด

เด่นคือ ไม่เชื่อในหลักการสากล แต่มุ่งเน้นความเป็นสากลของสถานการณ์เพราะ

เชื่อว่าไม่มีหลักการใดที่สามารถนำไปใช้ในการจัดการองค์กรได้ทุกองค์กรดังนั้น

การจัดการแต่ละองค์กรจึงขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมขององค์กรนั้น ๆ

 แนวคิดนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นเพียงกรอบปฏิบัติหน้าที่ไม่ใช่ทฤษฎีหรือแนวคิด

ที่นำมาใช้ในการจัดการได้